Scripturarum et interpretationum ratio. Allegoria quadruplex.

98. Cui si nondum possumus inhærere, objurgemus saltem nostra phantasmata, et tam nugatorios et deceptorios ludos de spectaculo mentis ejiciamus. Uiamur gradibus quos nobis divina providentia fabricare dignata est. Cum enim figmentis ludicris nimium delectati evanesceremus in cogitationibus nostris, et totam vitam in quaedam vana somnia verteremus ; rationali creatura 1 serviente legibus suis, per sonos ac litteras, ignem, fumum, nubem, columnam, quasi quædam verba visibilia, cum infantia nostra parabolis ac similitudinibus quodammodo ludere, et intenores oculos nostros luto bujuscemodi curare non aspernata est ineffabilis misericordia Dei.

99. Distinguamus ergo quam fidem debeamus historiae, quam fidem debeamus intelligentiae, quid man- I Erudito viro visum erat legendum esse, irrationali. Sed Mss. omnes et Edd. ferunt, rationali creatura : quibus verbi, nisi fallimur, intelligendi veniunt Angeli, ut tnh'a n. 99, m uae9 et in lib. 3 de Libero Arbitrio, cap. ! 0, n. 30. Quippe t)e<N per Angelos loquebatur antiqu s Patribus, eoruuque ministerio exhibebat sonos, Iillera, ignem, fumum, nubene, colunmam, et similia portenta, quae in sacris Libris narrantur. sic autem prosequunwr MSS. plerique, aerftenle de teqHbus <MM, ete. demus memoriae, verum esse nescientes, sed credentes tamen. Et ubi sit vcrum, quod non venit et transit, sed semper codem modo manet. Qui sit modus inter- pretandæ allegoriæ, quae per sapientiam dicta creditur in Spiritu sancto : utrum a visibilibus antiquioribus ad visibilia recenliora eam perducere sufficiat ; an usque ad animæ affectiones atquenaturam, an usque ad incommutabilem æternitatem : an aliae significent gesta visibilia , aliae motus animorumù, aliae legem æternitatis; an aliquæ inveniantur, HI quibus hæc omnia vestiganda s:nt. Et qu:e sit stabilis fides, sive historica et temporalis, sive spiritualis et æterna, ad quam omnis interpretatio Auctoritatis dirigenda sit. Et quid prosit ad intelligenda et obtinenda æterna, ubi finis est omnium bonarum actionum, fides rerum temporalium. Et quid intersit inter allegoriam histori;et et allegoriam facti, et allegoriam sermonis, et allegoriam sacramenti. Et quomodo ipsa locutio divinarum Scripturarum secundum cujnsque linguae prof prietatem accipienda sit. Habet enim omnis lingua sua qu:rdam propria genera locutionum, qure cum in aliani linguam transferuntur, videntur absurda. Quid prosit tanta loquendi humilitas, ut non solum ira Dei, et tristitia, et a somno expergefactio, et memoria, et oblivio, et alia nonnulla quæ in bonos homines cadere possunt, sed etiam pænitentiæ. zeli, crapulæ nomina, et alia hujusmodi in sacris Libris inveniantur. Et utrum oculi Dei, et manus; et pedes, et alia hujus gencris membra, quæ in Scripturis nominantur, ad visibilem formam humani corporis referenda sint; an ad significationes intelligibilium et spirilualium potentiarum, sicut galea , et scutum, et gladius, et cingulum, et cætera talia. Et quod maxime quærendum est, quid prosit generi humano, quod sic nobiseum per rationalem, et genitalem, et corporalem crealuratn sibi servientem divina providentia locuta est. Quo uno cognito, omnis ab animis protervitas (a) puerilis excluditur, et introducitur sacrosancta religio.