De Susanna et Joseph : cum exhortatione aJ castitatem (b).

i. Susanna exemplum pudicitiæ conjugalis, Castitas, donum Dei. Susanna divinitus liberata a fulsis testibus. Divinæ lectiones, et sancta oracula Dei , quæ insonuerunt auribus nostris , nidurn faciant in mentibus nostris : non volent et transeant, aut scdeaut, et discedant 1; sed aliquid pariant. Nam si passer invenit sibi donum, et turtur nidum ubi reponat pullos suos (Psal. LXXXIII, 4); quanto magis passer verbum Dci et turtur misericordia Dei? Audivimus dc Susanna lectionem : ædificetur pudicitia conjugalis, et tam firmo fundamento innitatur muroque valletur, ut et insidiantes repellat, et falsos testes convincat. Remanserat casta mulier moritura, nisi adesset qui videbat quod judicantes latebat. Conscripta sunt verba cjus, quæ babuit in paradiso, hoc est in viridario suo : quai verba nullus hommum audivit, nisi soli duo, qui pudori uxoris alienæ insidiabantur, et rcluclanli falsum testimonium meditabantur. Illi soli audierunt quod dictum est : Angustiæ mihi undique. Si enim hoc fecero, mors mihi est ; si autem non fecero, non effugiam manus vestras. Meluis est autem mihi manus vestras non evadere, quam in conspectu Dei peccare (Dan. XIII, 22). Contemnebat quod audiebat, quia timebat quem non videbat; cujus tamcn divinis oculis erat ipsa conspicua. Neque euim quomodo illa Deum non videdat, sic non videbatur a Deo. Videbat Deus quod ædificabat, inspiciebat opus suum , habitabat templum suum ; ibi crat ipse, insidiantibus respondebat. Nam si castitatis dator deseruisset, castitas interiisset. Ait crgo , Angustiæ wiht undique. Sud ct exspectabat eum , qui cam salvam faceret a pusillanimitate , ct tempestate falsorum testium , tanquam ventorum malorum. In illis tamen vontis ct fluctibu1s naufragium castitas nou fecit; quia Dominus gubernavit. Clamatum est, ventum est, processum est : pervenit causa ad judicium. Domus Susannæ crediderat contra dominam senioribus falsis : ct quamvis anteacta illæsa et immaculata viia idoneum videretur pudicitiae testimonium perhibere ; illis tamen irreligiosum videbatur senioribus non credere. Nullus talis sermo unquam sonuerat dc Susanna. Illi ergo falsi testes; sed noli Deo. Aliud credebat domnus, aliud videbat Dominus : sed quod videbat Dominus, homines nesciebant, senioribus recte credi videbatur. Ergo moriendum erat : sed si caro moreretur, castitas coronaretur. Adfuit Dominus precanti, exaudivit quam noverat: nnn deseruit ne moreretur, cui subvenit ne adulteraretur. Excitavit Dominus spiritum 1 Apud Chrysoslomum, sed scdemll, nee discedant. * tiic sermo ia nostris Mss. integer non invenitur. (a) Alias, 2 inter editos ex Carthusia; majoris manuscriptis. (b) Recensitus est a Possidio ia indiculi cap. 10. Exstat idcm SiMTUO, sed vlus media parte minutus, iter lalilJaS homilias . oam.is CUrysosUHni nomine l,ublical:iS. sanctum Danielis adhuc novelli ætate, sed robusti piettat. Qnia ergo crat in co propheticus Spiritus, continuo nequissimorum seniorum vidit fallaciam. Sed qnod ille intuebatur, providendum crat quomodo caeteris monstrarctur. Falsi, inquil, testes sunt; redite in judicium. Sed quod falsi essent, ille noverat, cui propheticus Spiritus revelaverat : docendi erant qui nesciebant. Ergo si judices docendi, testes procul dubio convincendi. Convincens ergo cos , intendens falsitatem testimonii, quam ipse jam noverat, jussit eos ab invicem separari. Interrogavit singulos : unam enim concupiscentiam habere ambo potuerunt, scd unum consilium meditari non potuerunt. Interrogalus est unus, sub quam arborem comprehendisset adulteros ; respondit, Sub lentisco. Interrogatus est alius; respondit, Sub ilice. Dissonantia testimoniorum patefecit veritatem, liberavit castitatem (Dan. XIII).

2. Susanæ, qnia liberata est, non major exinde felicitas. Et castitas quidem, fratres , sicut jam dixi, Iihcraretur et coronaretur, etiamsi caro quandoque moritura, illo judicio moreretur. Morituri enim sumus omnes : nec agit quisquam qui cupit evadere, tit mortem auferat ; sed ut differat debitum. Hoc omnes tenet, hoc omnes reddituri sumus, quod de Adam traximus ; et quod mori nolumus I ab cxactorc hujus debiti non securitas datur, sed dilatio postulatur. Susanna ergo religiosa mulier et pudica conjux erat utique quandoque moritura : et ipsum quandoque si tunc esset, pudicitiæ quid obesset, dum caro conderctur sepulcro, et castitas redderetur Deo, coronaretur a Deo ? Putatis enim , fratres, tanquam ad magnum meritum pertinere, si falsi testes non prævaleani adversus innocentem ? Non est magnum meritum , si non prævaleat falsum testimonium adversus innocentem. Magnum meritum esset, si adversus Dominum non prævaluisset. Ipse autem Dominus noster Jesus Christus per linguas falsorum tesLium cst cracifixus. Sed ipsi quidem falsi testes ad horam prævaluerunt, resurrecturo quid nocuerunt? Exemplo ilaque suo Dominus Deus noster in carne sua , in infirmitate sua, ct in forma servi , quam suscepil ad liberandum servum , ad quxrendum fugilivum, ad redimendum captivum, solvendum vinctum, faciendum de servo fratrem ; ad hoc veniens in forma servi demonstravit servo exemplum, ne falsos testes perhorrescat ; et cum creduntur, non limcal. Possunt enim facere malam famam ; sed non possunt interficere cunscientiam puram. Liberati sunt tres viri de camino ignis ardentis, adfuit Deus corum , dcambulaverunt inter ignes innoxios, circum ardentes et non urentes, et in ipsa deambulatione laudes dixerunt Deo, et illæsi sicut missi fucrant, cvaserunt; adfuit ergo Deus eorum ( Dan. m): numquid defuit Deus Machabæorum (II Machab. VII )? Illi evaserunt, illi mox arserunt : utrique tentati, hi carne consumpti, bi carne illæsi ; sed utrique coronati. Ut evaderent flammas Ires viri, Nabuchodonosor prcestitum est, ut crederet ia Deum eorum. Nam qui eos potuit in manifesto lihcrare, potuit et in occulto coronare. Sed si illos In occulto coronasset, regem , qui sævierat , non liberasset. Salus corporis illorum , salus animæ facta est illius. Illi Dcum laudando cvascrunt, sed præsentes ignes : ille in Deum credendo evasit, sed aeternas gehennas. Plus ergo illi, quam illis, præstitum est. Antiochus autem non erat dignus cui talia praestarentur, a quo Machabæi torquebantur : ideo illis igne tormentisque consumptis, cxsultavit : sed qui se exaltat, humiliabitur ( Luc. XVIII, 14).

3. Maria a falsa suspicione Joseph liberata. Qui ergo liberavit Susannam mulierem castam, conjugem fidelem a falso testimonio seniorum, ipse liberavit et virginem Mariam a falsa suspicione mariti sui. Inventa est ergo virgo illa prægnans, ad quam vir non accesserat. Uterus quidem fetu intumuerat ; sed virginalis integritas manserat. Seminatorem fidei fide conceperat, Deum ill suum corpus assumpserat, qui cjus corpus violari non permiserat : marito tamen tanquam homini venit in suspicionem. Aliunde esse ere.. debat, quod de se nun esse sciebat, ct ipsum aliunde adulterium suspicabatur. Ab angelo corrigitur. Quare dignus fuit ab angelo corrigi? Quia non in illo erat malevola suspicio : quales Apostolus dicit malevolas suspiciones nasci inter fratres ( i Tim. VI , 4). Malevolae suspiciones sunt calumniantium, benevolæ suspiciones sunt gubernantium. Licet cuiquam de filio male suspicari ; sed de filio non licet calumniari: utique suspicaris malum ; sed optas invenire bonum. Qui benevole suspicatur, vinci cupit: tunc enim bene I rtalur, quando falsum inventum fuerit quod male suspicabatur. Talis erat Joseph circa conjugem suam, cui corpore non crat mixtus, sed tamen fide jam fucrat copulatus. Venit ergo et virgo in falsam suspicionem : sed sicut pro Susanna adfuit in Daniele Spiritus, sic pro Maria adfuit angelus. Ad Joseph inquit angelus : Noli timere accipere Mariam conjugem tuam: qnod enim de ea nascitur, de Spiritu sancto est (Matth. I, 18-20). Ablata suspicio est, quia inventa redemptio est.

A. Virginum et conjugatarum castitas, præmium inæquale, sed æternum utraque habet. Jugum Christi lene et sarcina levis amanribus. Gaudchanl paulo ante conjugatæ ad Susannam, gaudcant virgines ad Mariam : utræque tcneant castitatem ; illæ conjugalem, illac virginalem. Utraque enim castitas habet apua Deum merilurn ; eUi virginalis major cst, conjugalis minor; tan:cn utraque grala est Dco, quia donum cst Dei. Ad vitam æternam omnes perveniunt; sed in vita aterna non omnes eumdem honorem , eamdem dignitatem, idem meritum comparant. Sic crit vita æterna et regnum Dei, quomodo, similitudinis causa, quod dicans coelum. In coelo sunt omnia sidera : sic ct in regno Dci omnes erunt boni fideles. Vita aeterna par crit omnibus : non enim ibi alius plus vivit, alius ninus; quando omnes sine fine victuri sumus, Ii se est tonarius quem accepturi sunt opcrarii, sive qui in vinea mane laboraverunt, sive qui ad horain undecimam venerunt ( 1d. XX , 9, 10) : dennrius ille vita æterna cst, qua; omnibus par cst. Scd intuemini cœlum, recordamini Apostolum : Alix corpoTa cælestia, et alia terrestria. Alia gloria solis, et alia gloria tunæ, et alia gloria stellarum; stella minI a stella differt in gloria : sic et resurrectio mortuorum (I Cor. xv, 40-42), Ergo unusquisque, fratres mei, pro dono quod accepit, certet in hoc sacculo, ut gaudeat in f turo. Conjugatus es? Inferior vita est, inferius præ-. niium spera ; æternum tamen regnum non despera. Præcepta tibi conjugalia retinenda sunt. Quid enim, quia uxorem habes, ron te debes agnoscere peregrinari in hoc mundo, moriturum non te debes cogitare, exiturum de lecto voluptatis? ct vide quo utcumque pergas, ad tormentum calamitatis, an ad præmium æternitatis. Cogita ergo, serva quod acccpisti, ferto sarcinam tuam : quia levis est, si diligis; gravis, si odisti. Non cnim frustra Dominus ait, aut rure cum hoc ait, solis continentibus loquebatur : Venite ad me, omnes qui laboraiis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenielis requiem animabus vestris: non carnibus vestris , sed animabus vestris. Jugum enim meum lene est, et sarcina mea Uvis est (Matth. XI, 28-30) : levis amanti , gravis neganti. Jugum Domini in cerviccm sumpsisti? Lene est, si bene conaris; asperum, si reluctaris. Circumstant tentationes conjugalem vitam. Numquid cuim ista Susanna idco non tentata est in ipsa pudicitia, quia marito crat conjuncia? Numquid hæ solæ in hac parte non tentantur, quæ viris copulantur? Ecce Susanna uxor aliena crat, maritum habcbat : tamen tentata est, fluctuavit in tempestate. Angustiæ, inquit, mihi sunt undique. A falsis cnim testibus limuit mori : sed a Dco judicc vero timuit penitus mori. A falsis enim testibus ad tempus moreretur : a judice Dco in æternum puniretur. Appendit, elegit: prius timuit, et appendit; appendit, ct elegit; elegit, et vicit. Docuit feminas conjugatas rcligiosas, tentatori resistere docuit, pugnaro docuit, laborare docuit, adjutorium implorarc docuit.

5. Feminis exemplum Susanna. Agendum non solum ut bona sit vita, sed et fama illæsa. Si de femina tanta Scriptura testis est; numquid viros desernit? numquid cis excmplum imitationis deesse permisit? Intuebamur Susannam tentatam a viris concupiscentibus ejus corruptionem , intuebamur certantem. Lectio illa theatrum nostri cordis erat, athletam Dei pudicum spiritum exspectabamus, certantem adversariun vidcbamus, do victo cum victrice triumphemus. Habent exemplum suum religiosæ conjuges, habent qiod imitentur. Deo debeant quod servant, non homini : tunc cnim servant , si Deo debeant; tunc servant, si illi debeant, qui videt quod servant, quod etiam maritus non videt. Sæpe enim absens est maritus, semper est præsens Dcus : et aliquando , quia homo est maritus , suspicatur falsam ; tunc oret mulier pro marito suo suspicante falsum; orel ut ille salvetur, non ut ille damnetur. Falsa enim viri suspicin non claudit oculos Dci. Illius conscientia nuda c t coram illo, qui creat cani. Ipse enim ad tempus oppressam liLcrat ut aternum. Sed oret pro marito, et det operam non solum habere bonam vit in, sed eliam illaesam famam. Bonam enim vitam ipsa pudicitia libcrat, ne damnetur : bona vero fama alios liberat, ne falsum suspicando labantur, et forte in I eccatum decidant, dum quod non vident judicant : sicuti judices isti ceciderunt, et Daniel sanctus, imo pcr Danicleni Dominus, magis illos judices, qnam Susannam, ab interiore morte liberavit. Liberavit enim illam , De ad tempus damnaretur : libcravit autcm illos, ne malo judicando et innocentem domnando, in æternum supplicium caderent ejus juilicis, quem nemo potest corrumpere , a quo nemo se potest abscondere.

G. Joseph viris exemplum pudicitiæ. Dicebam ergo de viris, quia nec ipsi sine exemplo dimissi sunt. Viri casti, viri timentes Deum , viri quibus sufficiunt conjuges suæ; viri qui non violatis quod vobis violari uon vultis; viri qui fidem , quam exegistis, reddidistis; exspectate et vos me commemorante, quod exspectabant uxores vestræ lectore recitante; Nec vos sine exemplo Scriptura divina dimisit. Illie Susannam audiebant, et in ea vincente gaudebant : vos Jo;cph attendite; non illum Joseph, cui desponsata fuerat virgo Maria , quæ peperit Christum ; nam ille suspicione tentatus cst, et ab angelo mox sanatus est. Alium Joseph sancta Scriptura testatur, quem entavit impudica : amavit pulchrum non casta , sed perversa mente, ubi oculos non habebat, ubi vidertur spiritualis et invisibilis pulchritudo; quem ama. bat pulchrum, nolebat castum. Amavit alienum, amavit servum viri sui : sed fidem servantem domino suo non amavit. An putas amavit illum, an potius se? Ego puto quia nec illum , nee se. Si enim illum amahat, quare volebat perdere? si se amabat, quare volebat perire? Ecce probavi quia non amabat. Veneno libidinis ardebat, non flamma charitatis lucebat. Sud ille noverat videre, quod illa non noverat. Putchrior erat intus, quam foris; pulchrior in cordis luce, quam in carnis cute: quo illius feminæ oculi non pene. trabant, ibi ipse sua pulchritudine fruebatur. Intuens ergo interiorem pulchritudinem castitatis, quando illam maculari, quando violari illius feminae tentatione permitteret ? Amabat illa; sed amabat et ille : et plus erat quod amabat ille, quam quod amabat ilia; quia videbat ille, quod non vidcbat illa.

7. Castitatem in aliis impudici vel ipsi amant. Si vis videre quomodocumque spiritualem pulchritudinem pudicitiæ , si babes ad illam qualescumque oculos , exempli gratia aliquid tibi propono : ipsam amas in conjuge tua. Noli ergo odisse in aliena, quod amas ill tua. Quidnam amas in tua? Utique castitatem. Hanc odisti in aliena, quam amas in tua : hanc odisti in aliena, cum qua concumbendo ejus vis perdere castitatem. Quod amas in tuo, hoc vis inlerficere in aliena ? Quod amas in tua, hoc vis perdere in aliena? Quomodo habebis orationem pictatis, homicida castitatis? Serva ergo in aliena, quod servari cupis in tua : ipsam castilatem potius dilige, quam carnem. Sed forte existimas te amatorem esse carnis uxoris tuae, non castitatis. Sordida quidem cogitatio; sed non te dimitto sine exemplo. Ego enim puto quod castitatem plus ames in conjuge tua, quam carnem. Sed ut te absolutissime ostendam amatorem esse castitatis magis quam carnis, hanc amas in filia tua. Quis hominum est qui non filias suas castas esse velit? quis hominum est qui non filiarum suarum con. gaudeat castitati? Numquid et ibi carnem amas? numquid concupiscis corpus pulchrum, ubi exhorrescis incestum? Ecce probavi te amatorem esse castitatis. Si ergo amatorem castitatis ostendi te, quid te offendisti, ut non illam ames in te? Ecce habes compendium, ama in te quod amas in filia tua : ama hoc in uxore aliena; quia et filia tua uxor erit aliena. Ama ergo et in te castitatem. Si uxorem alienam amaveris, non continuo habebis : si castitatem amaveris, mox habebis. Ama ergo castitatcm, ut habeas aeternam felicitatem.

8. Pudicitice amore resistendum in tentatione exemplo Susannae et Joseph. Sed forte tentaberis , amabit te mulier impudica, inveniet te in solitudine, conabitur extorquere complexum; si renueris, minabitur infamando supplicium. Hoc seniores falsi Susannæ fecerunt, boc uxor domini sui fecit sancto , Joseph. Sed attendite illum, quem attendit et Susanna et Joseph. Num quia nullus testis est, Dens ibi non est? Ejus oculos noluit oflendere Joseph, oculos Domini sui præsentis. Noluit impudicae mu- Heri ad concubitum illicitum consentire. Repulit concupiscentiam alienam, amplexus est pudicitiam suam. Fecit tamen illa, quod minata est : mentita est viro; credita est a suo marito. Adhuc patiens Deus. Traditur Joseph In carcerem ; custoditur tanquam reus, a quo non est oflensus Deus: sed nec ibi defuit Deus, quia ille non erat reus. Adfuit Dominus Joseph patienti : qnod non cito subvenit, ad majora præmia distulit (Gen. xxxix, XLI). Lætificavit merito, quem exercuit supplicio. Debuit enim sanctus ipso Joseph pro ipsa pudicitia aliquid etiam durum pati, hoc est, amarum. Si ipsam impudicam mulierem forsitan amaret, pro illa paratus esset dura perpeti : et illa amorem suum erga se non probaret, nisi propter illam talia molesta vel dura toleraret, et charitati , imo non charitati, sed malae cupiditati, viccm redderet. Exardesceret illa in illum vicissim, quia videret cum tanto amore suo inardescere, ut propterea non recusaret quaecumque supplicia tolerare. Si hoc pro impudica, quanto magis pro ipsa pudicitia ? Bene ergo aliquando Deus differt adjutorium snum; ut probet hominem, ut exerceat hominem, ut ipse sibi homo innotescat. Nam Dcum nihil latet.

9. Pro pudicitia spernendæ delectationes et molestiæ. Hoc ergo monuerim Charitatem vestram, fratres, ut ante omnia concupiscentiis carnalibus et gaudiis Erecularibus et vanæ pompæ et volaticae, vaporique vitae hujus praesentis præponatis decus et pulchritudi- \ nem sapientiæ, præponatis dulcedinem suavitatemque sapientiæ, praeponatis decus pudicitiæ, pulchritudinem casliiatis. Hæc onia abscondita sunt in thesauro cœlesti, nudæ coram oculis Dei gemmæ sunt istæ pretiosae , multum lucent ; si oculos habetis, vidctis. Diversis ergo ct illicitis dcleclalionibus ista pracponite; et si tentatio usque accesserit, ut etiam molestiam patiamini, fratres mci, quis nou patiatur propter sacculum suum ? quis non patiatur pro agro suo, pro uno lapide limitis agri sui? Si pro his rebus patiamini, quas non habetis in potestate# quamdiu vultis retinere, et quibus vu!tis dimittere ; sed sæpe amittuntur, cum vivimus, sæpe post morleni nostram ab eis quos odimus, possidentur : si pro bis bonis (si tamen dicenda sunt bona, quæ non faciunt bonos ) tanta mala homines æquo animo patiuntur; pro fide quare pigri sunt ? pro thesauro erelesti quarc timidi sunt? pro illis divitiis I, quas nee naufragia nabis possunt auferre? Justus enim uaufra. gus evadit dives ct nudus.

10. Job in stercore quam dives. Ilis divitiis plenus crat fanclus Job ; omnia uno ictu perierunt, nihil in domo rjus remanserat, quibus paulo ante opulentus vidcbatur, subito mendicus, in stercore a capite usque ad pedes vermibus scatens. Quid ista miseria miserius? Quid interiore felicitate fclicius? Perdiderat omnia illa quae dederat Deus : sed habebat ipsum, qui dederat omnia, Deum. Nudus, inquit, exivi de utero matris meæ, nudus reverlar in terram. Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum eat : sit nomen Domini benedictum. Certe pauper ast ? certe nihil habet? Si nihil remanet, de quo thesauro gemmæ istae laudis Dei proferebantur ? Postea usque ad carnem tentator accessit: omnibus sublatis, tentatricem mulierem rcliquit. Evam dimisit ; sed Adam ille non fuit. Et ibi qualis inventus est ? quomodo respondit uxori blasphemiam suggerenti ? Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Si bona suscepimus de manu Domini, mala cur non toleramus (Job i et II)? 0 virum putrem et integrum ! o foedum et pulchrum ! o vulneratum et sanum! o in stercore sedentem, et in coelo reG nantem ! Si amamus, imitemur; ut imitemur, laborcmus; ct si in labore subdeficimus. adjutorium imploremus. Adjuvat certantem qui certamen indixit. Non enim sic te Deus exspectat certantem, ut populus aurigarn : clamare novit, adjuvare non novit. Non sic te Deus esxpectat certantem, ut agonista exspectat athletam : coronam fencam parat, vires subministrare laboranti non novit; nec enim potest, homo enim est, non Deos. Et forte dum exspectat, plus laborat sedendo, quam ille luctando. Nam Deus quando exspectat certatores suos, adjuvat eos invocatus : nam ejus athletæ vox est in Psalmo, Si dicebam, Motus eat pes meus; misericordia tua, Domine, adjuvabat me (Psal. XCIII * 48). Non ergo simus pigri, fratres mei : petamus, quæramus, pulsemus. Omnis enim qui petit, accipit, et quærens inveniet, et pulsanti aperietur (Matth.VII, 6). 1 Ante, pro illis divitis, forte legendum, quare non sun! sclliciti ? vel aliqui,l adiute.

1. Pugna inter amorem Dei et amorem saeculi. Amo. res duo in hac vita secum in omni tentatione luctan- • tur, amor sæculi, et amor Dei; et horum duorum qui vicerit, illuc amantem tanquam pondere trahit. Non cnim pennis aut pedibus, sed affectibus venimus ad Deum. Et rursum non corporeis nodis et vinculis, sed contrariis affectibus terræ inhæremus. Venit Christus mutare amorem, et de terreno facere vitæ cœleslis amatorem : homo propter nos factus, qui nos homines fecit; ct assumens hominem Deus, ut homines faceret deos. Iiic propositus nobis agon, hæc lucta cum carnc, hxc lucta cum diabolo, hæc lucta cum sæculo. Sed fidamus, quoniain illc qui hoc certamcn indixit, non sinc adjutono suo spectat, nec de viribus nostris ut præsumamus hortatur. Qui enim de viribus suis præsumit, utique quia homo esi, de viribus præsumit hominis : et maledictus omnis qui spem suant ponit in homine (Jerem. XVII, 5). Ilujus pii et sancti amoris flamma ardentes martyres, fenum quidem carnis robore mentis arserunt; ipsi autem integri in spiritu ad cum, quo accensi sunt, pervenerunt. Præstabitur tamcn ipsa contemnenti carni honor debituS in resurrectione mortuorum. Idco enim seminata est in contumclia, ut rcsurgat in gloria.

2. Amandus Deus super parentes. Hoc amore accensis, vel potius ut accendatur hoc dicit: Qui amat patrem aut matrem super me, non est me dignus : ct qui non tulerit crucem suam et secutus fuerit met non eat medignus (Matth. x, 57 et 58). Amorem parenturn, uxoris, filiorum, non abstulit, sed ordinavit : non dixit, Qui amat; sed, qui amat super me. IIoc est quod Ecclesia loquitur in Canticis canticorum: Ordinavit in me charitatem (Cant. II, 4). Ama patrem, sed noli super Dominum: ama genitorem, sed noli super Ctcalorem. Paler genuit, sed non ipse formavit: nam quis, aut qualis sibi nasciturus esset, cum seminaret, ignoravit. Pater nutrivit, sed non de suo pater pancm esuricnti instituit. Postremo quidquid tibi pater reservat in terra, decedit ut succedas, vitæ tuae locum faciet morte sua. Pater autem Deus quod tibi servat, secum servat; ut hæreditatem cum ipso possideaspatre, nec cum decessorem quasi successor exspectes. sed inhaurcassempermansuro, semper inillomansurus. Ama ergo patrem, sed noli super Deum tuum. Ama matrem tuam, sed noli super Ecclesiam, quæ tegenuitad vitam alternam. Denique ex ipsorum parentum amore perpendc quantum diligere dcbeas Deum et Ecclesiam. Si enim tantum diligendi sunt qui genuerunt moriturum, quanta charitatc diligendi sunt qui genueruntad æternitatem venturum,in æternitatem mansurum? Ama uxorem, ama filios secundum Dcum, ut consulas cis ad Deum colendum tecum : cui junctus cum fueris, separationem nullam timebis. Ideo non debes illos plus Deo diligere, quos omnino male diligis, si negle' Repertus .in V. taatum et in Sino. (n) Alias, inter SirmODtUanos 01. (b) CiUtt Florus ad ii Cor, v. xeris tecum ad Deum ducere. Veniet fortasse hora martyrii. Tu vis confiteri Christum. Confessus excipies fortasse temporis poenam, excipies temporalem mortem. Pater, aut uxor, aut filius blandiuntur ne moriaris, et blandiendo efficiuut ut moriaris. Si non efficiant, illic tibi veniet in mentem, Qui amat patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios super me, noa eat me dignus.

5. Humanus affectus exemplo Christi vincendus. Humana voluntas in Christo mortem refugiens. Sed Mandimentis suorum flectitur carnalis affectus, et quodam modo labitur humana mollities. Restringe sinus fluentis vestis, virtute accingere.Cruciat te amor carnis? Tolle crucem tuam, ct scqucre Dominum. Et ipse tibi Salvator tuus, quamvis in carne Deus, quamvis cum carne Deus, humanum tamen demonstravit allectum, ubi ait : Pater, si possibile eat, transeat a me calix iste (Matth. xxvi, 59). Novcrat quod calix iste transire non poterat, ad eum bibendum venerat. Voluntate, non necessitate, bibendus ille calix. Omnipotens erat : si vellet, utique transiret, quia Deus cum Patre, et ipse et Deus Pater unus Deus. Sed ex forma servi, ex eo quod suscepit abs te pro te, vocem hominis, vocem caenis emisit. Te in se diguatus est transfigurare, ut de illo loquereris infirma, ut in illo apprehenderes fortia. Voluntatem osteudit, qua tentari posses : et continuo docuit quam voluntatem, cui voluntati præferre deberes. Pater, inquit, si fieri pctest, transeat a me calix iste. Hæc voluntas humana est; hominem gero, ex forma servi loquor. Pater, si fieri potest, transeat hic calix. Vox carnis est, non spiritus; vox infirmitatis, nnn divinitatis. Si fieri potest, transeat calix iste. Ilia est voluntas, de qua et Petro dieitur, Cum autem senueris, alter te cinget, et tollet, et feret quo tu non vis (Joan. XII, 18). Unde ergo et martyres vicerunt? Quia voluntati carnis voluntatem spiritus præposuerunt. Amabant bane vitam, et deponderabant. Inde considerabant quantum amanda esset aeterna, si sic amatur ista peritura. Moriturus mori non vult; et tamen erit necessario moriens, quamvis continue mori nolens. Nil agis quod mori non vis, nil eflicis. nil extorques: nullam habes potestatem tollendi mortis necessitatem. Veniet, te nolente, quod timcs; aderit, te recusante, quod differs. Mortem quippe satagis ut differas; numquid ut auferas? Si ergo in alnatoribus hujus vitae tantum de differenda morte satagitur, quantum de auferenda laborandum cst? Mori certe non vis. Muta amorem, et ostenditur tibi mors, non quae te nolente aderit, sed quae, si volueris, non erit.

4. Mors duplex, prima et secunda. Mors prima omnibus necessario subeunda, altera solis malis parata. A morte temporali homo se pecunia redimit; ab æterna morte, justitia. Sanguis Christi pro nostra redemptione fusus. Vide ergo, si aliquantum in corde tuo amor evigilavit, si scintilla de cinere carnis emicuit, si aliquid roboris in corde tuo comprehendit, quod vento tenlationis non solum non exstinguatur, sed etiam vehementius accendatur : si non ardes ut stupa, quæ uno levi flatu exstinguaris; sed ardes ut robur, aves ut carbo, ut flatu potius exciteris : vide duas mortes, unam temporalem, eamdemque primam; alteram sempiternam, et eamdem secundam. Prima mors omnibus præparata est : secunda solis malis, impiis, infidelibus, blasphemis, et quidquid aliud sanæ doctrinæ adversatur. Intende, propone tibi istas mortes duas. Si fieri potest, ainbas non vis pati. Scio, vivere amas, mori non vis; ct de hac vita in aliam vitam sic transire velles, ut non mortuus resurgercs, sed vivus in melius mutareris. Hoc velles, hoc habet humanus affectus; hoc ipsa anima nescio quo modo habet in voluntate et cupiditate. Quoniam diligendo vitam, odit mortem : et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vult accidere quod odit. Nemo enim anquam carnem suam odio habuit (Ephes. v, 29). Hunc affectum ostendit Apostolus, ubi ait: Habitationem habemus ex Deo, domum non manu factam, æternam in cæiis. Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum quod de calo eat superindui cupientes. In quo nolumus inquit, exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita. Non vis spoliari: sed spoliandus est Hoe tamen agas oportet, ut spoliatus per mortem carnea tunica, inveniaris indutus lorica fidei. Hoc enim secutus adjungit: Si tamen et induti, non nudi inveniamur (11 Cor. v, 1-4). Nam prima mors spoliatura est te carne, interim seponenda, et suo tempore recipienda. Hoc velis, nolis. Non enim quia vis, resurges; aut si nolis, non resurges; aut si resurrectionem non credis, propterea non resurges. Opus est ut potius agas, ut qui resurrecturus es, velis nolis, sic resurgas ut habeas quod velis. Dominus quippe ipse Jesus dixit: Venit hora, quando omnes qui in monumen- tia sunt, audient vocem ejus, et procedent, sive boni sint, sive mali sint; omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus,et procedent, et emittentur ex abditis. Nulla creatura mortuum tenebit sub voce vivi Creatoris, Omnes, inquit, qui in monumentis sunt, au dient vocem ejus, et procedent. Hoc ut ait, Omnes, fecit quasi confusionem et permixtionem. Sed audi discretionem, audi et separationem : qui bona, inquit, fecerunt, in resurrectionem vitce; qui mala egerunt, in resurrectionem judicii (joan. v, 28, 29). Hoc judicium, ad quod subeundum resurgent impii, mors secunda appellatur. Quid ergo, christiane, metuis istam primam? Et te invito veniet, et te recusante aderit. Redimis te forte a barbaris, ne occidaris: redimis te magno, non parcis omnino rcbus tuis, et filios tuos spolias; et redemptus crastino morieris. A diabolo te redimi oportet, qui te secum ad secundam mortem trahit, ubi audient impii ad sinistram positi, Ice, maledicti, in ignem æternum, qui paratus eat diabolo et angelis ejus (Matth. xxv, 41). Ab ista secunda morte oportet ut redimaris. Respondebis, Uude ? Noli quasrere hircos et tauros: noli postremo arcam tuam discutere, et dicere in animo tuo, Ut me redimerem a barbaris, habebam pecuniam: ut te redimas a secunda morte, habeto justitiam. Pecuniam posset tibi ipte barbarus ante tollere, et postea te captivum ducere, PATROL. XXXIX. (Quarante-huit*) ut noa esset unde te redimeres, eo tua omnia possi. . dente qui possedit et te : justitiam non amittis invitus; in thesauro cordis intimo manet; ipsam tene, ipsam posside, inde redimeris a secunda morte. Quæ si nolis, ideo non erit, quia illud, uAde te ab ista morte redimes, si volueris, erit. Justitiam voluntas '.impetrat a Domino, et bibit illam tanquam de fonte suo. Ad quem fontem nullus prohibetur accedere, si dignus accedit. Postremo adjutorium tuum vide. Redemit te a barbaris argentum tuum, redemit te a pri- UHI morte pecunia tua : redemit te a secunda morte sanguis Domini tui. Habuit ille sanguinem, unde nos redimeret; et ad hoc accepit sanguinem, ut esset quem pro nobis redimendis effunderet. Sanguis Domini tui, si vis, datus est pro te : si nolueris esse, non est datus pro te. Forte enim dicis : Habuit sanguinem Deus meus, quo me redimeret : sed jam cum passus est, lotum dedit; quid illi remansit quod det el pro me? Hoe est magnum, quia semel dedit, et pro omnibus dedit. Sanguis Christi volenti est salus, nolenti supplicium. Quid orgo dubitas, qui mori non vis, a secunda potius morte liberari? qua liberaris, si vis tollere crucem tuam, et sequi Dominum; quia ille tulit suam, et quæsivit servum.

5. Vita æterna quantum amanda, cum tantum ametur vita temporalis. In eos qui temporali. vita amore perdunt vitam alternam. Omnino,frairesmei, non vos maxime hortantur ad amandam vitam æternam, qui sic amant temporalem vitam? Quanta faciunt homines, ut vivant paucos diei? Quis enumerare poterit conatus et molimina omnium vivere volentium, post paululum morientium? Quanta agunt pro ipsis paucis dicbus? Quid tantum agi. mus pro æterna,vita? Quid dicam, pro paacisdiebus redimendis, et his in lerris? Paucos enim dies dico, si liberatus senuerit; paucos dies dico, si liberatus puer decrepitus factus fuerit. Non dieo quia redemptus hodie, cras fortasse morietur. Ecce ad incertum, propter ipsos paucos dies incertos, quanta faciunt ? quae excogitant? Si veniant per morbum corporis in medici manus, salusque omnis a pronuntiantibus et inspicientibus desperetur; si promittitur aliquis medicus, qui etiam desperatum liberare sit idoneus, quanta promittuntur! quanta prorsus ad incertum dantur! Ut modicum vivatur, hoc dimittitur unde vivatur. Jamvero si in hostis aut praedonis manus inciderit, ne occidatur, ut redimatur, eliam , si pater detentus fuerit, filii currunt, et quod eis relicturus fuerat, impendunt, rcdempturi quem possinl efferre. Qua; ambitiones? quæ preces? qui conatus? quis hoc explicet? Et tamen volo dicere aliud gravius, el nisi fieret, incredibilius. Quid enim dico, quia dam homines pecuniam ut vivant, quia nihil sibi dimittunt? Ut paucos dies eosdemque incertos paululum vivant cum timore, vivant cum labore, quanta impendunt? quanta dant? Væ generi humano! Dixi quod ut vivant impendunt unde vivant : quod est pejus audite, quod est gravius, quod est sceleratius, quod est, ut dixi, incredibile, nisi liat. Ut liceat illis paululum vivere, dant etiam . illud, unde possent semper vivere. Quod dixi audite, et intelligite. Adhuc enim clausum es!, et tamen multos movet, quibus jam Dominus cum clausum erat, aperuit. Dimitte illos qui dant et perdunt unde possunt vivere, ut concedatur illis paululum vivere. Illes attendite, qui perdunt unde possunt semper vivere, ut concedatur eis paululum vivere. Quid est hoc ? Fides vocatur, pictas vocatur : hæc omnis tanquam pecunia est, qua vita æterna acquiritur. Veniet de trasnsverso inimicus territans , et non libi dicct, Da mihi pecuniam luam, ut vivas : sed dicet tibi , Nega Christum, ut vivas. Quod tu si feceris , ut liceat tibi paulululn vivere, perdes undc posses semper vivere. noc est amare vitam, qui timebas mortem ? Homo bone, quare timebas mortem , nisi amando vitam ? Christus est vita. Quare appetis parvam , ut perdas secaram? An forte fidem non perdidisti, sed quod perderes non habuisti ? Tene ergo unde semper vivas. Attende proximum luum, quanta faciat ut modicum vivat. Attende et illum qui Christum negavit, quantum malum fecit propter paucos dies vitæ. Et tu non vis ipsos paucos dies contemnere vitae, ut nullo die moriaris , et in sempiterno vivas die, a Hcdemptoro tuo prolegaris, in æterno regno Angelis adaequcris ? Quid amasti ? quid perdidisti? Ut sequereris Dominum, cruccm tuam non tulisti.

6. Perdere animam, ut inveniatur anima. Vide quam prudentem te velit, qui tibi dixit : Tolle crucem tuam, et sequere me. Qui invenerit, inquit, animam suam, perdet illam; et qui perdiderit eam propter me, inveniet eam (Matth. x, 38, 59). Qui invenerit, perdet eam; qui --perdiderit, inveniet illam. Ut perdas, prius est ut invenias; et cum perdideris, postremum est ut rursum invenias. Duae sunt inventiones : in medio cst qua transit una perditio. Nemo potest animam suam perdere propter Christum, nisi cam prius invenerit ; et nemo potest animam suam invenire in Christo, nisi eam prius perdiderit. Inveni, ut perdas ; perde , ut invenias. Quomodo eam prius inventurus es, ut habeas quam perdasY Quando cogitas te ex parte mortalcm, quando cogitas eum qui te fecit, et insufnando animam tibi creavit, et vidcris cam illi debere, qui dedit; illi reddendam, qui commodavit ; ab illo custodiendam, qui instituit; invenisti animam tuam. inveniens eam in fide. Credidisti cnini hoc, et invenisti animam tuam. Nam perditus cras, antequam crederec. Invenisti animam tuam : mortuus quippe fueras in infidelitate, revixisti in fide. Talis es, de quo ici possit, Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus eat (Luc. xv, 52.) Ergo invenisti animam tuam in fide veritatis, si a morte infidelitatis revixisti. Hoc est, animam tuam invenisti. Perde cam, et anima tua semen tibi sit. Nam et agricola triturando et ventilando invenit triticum, et rursus seminando perdit triticum. Invenitur in area, quod perierat in semente. Perit in semente quod inveniatur in messe. Qui ergo invenerit animam suam, perdet eam. Qui laborat colligere , quare piger est seminare?

7. Animam eujus gratia perdere jubemur. Vide tamen ubi invenias, et quare perdas. Unde enim invenires. nisi lumen tibi accenderet illc cui dicitur, Tu illuminabis lucernam meam, Domine? (Psal. XVII, 49.) Jam ergo invenisti, illo tibi accendente lucernam. Vide quare perdas. Nrm euim passim perdendum est, qnod lam diligenter inventum est. Non ait, Qui perdiderit cam , inveniet eam; sed , Qui perdideril eam propter me, Naufragi forte negotiatoris corpus cum in littore inspexeris, reddis lacrymas miseratus, et dicis : Vae huic homini ! propter aurum perdidit animam suam. Bene plangis, bene miseraris. Redde illi fictum , cui non præstas cl auxilium. Propter aurum enim perdere animam suam potuerit, propter aurum invenire non poterit. Ad damnum animæ suæ idonous fuit, ad eam lucrandam minus idoneus exstitit. Non euim cogitandum est quod perdidit, sed quare perdidit. Si propter avaritiam , ecce ubi jacet caro , ubi est quod erat charum? Et tamcn jussit avaritia, et propter aurum perdita est anima, et propter Christum non perit anima , neque percat. Stulte, noli dubitare : audi consilium Creatoris. Ipse te instituit ut sapias, qui te fccii antequam esses qui sapias. Audi, noli dubitare pro Christo animam perdere. Fideli Creatori commendas quod diceris perdere. Tu quidem perdes : sed ille suscipit, cui nihil perit. Si amas vitam, perde ut invenias : quia cum inveneris, jam non erit quod perdas, non crit quarc perdas. Ea quippe invenitur vita, quæ invenitur ut omnino perire non possit. QI:ia el Christus, qui libi nascendo, moriendo et resurgendo dedit exemplum , surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur (Rom. VI, 9).